Arsa ve tarla

Arsa alırken imar durumu nasıl sorgulanır

İmar durumu, parselin plan kararlarına göre nasıl kullanılabileceğini gösterir. Ada-parsel bilgisiyle belediye sorgusunun adımları ve plan notları açıklanır.

4 dk okuma · Güncelleme: 18.11.2026

Soyiç Yaşam Villaları
Fotoğraf: Soyiç Yaşam Villaları, Soyiç İnşaat. Görsel temsilîdir; yazıyla doğrudan ilişkili değildir.

İmar durumu, bir parselin yürürlükteki imar planına göre hangi amaçla kullanılabileceğini ve hangi yapılaşma koşullarına tabi olduğunu gösteren bilgidir. Sorgu, parselin ada ve parsel numarasıyla ilgili belediyenin imar birimi ya da e-imar sayfası üzerinden yapılır. Tapu kaydındaki bilgiler ise Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) ve e-Devlet üzerinden ayrıca kontrol edilir.

İmar durumu neyi gösterir

İmar durumu, 3194 sayılı İmar Kanunu çerçevesinde hazırlanan nazım ve uygulama imar planlarının parsele yansıyan kararlarını içerir. Bir parselde şu başlıklar genellikle yer alır:

  • Planlanan kullanım (konut, ticaret, park, yol, sosyal donatı gibi)
  • Yapılaşma koşulları: taban alanı katsayısı (TAKS), emsal (KAKS) ve azami yapı yüksekliği
  • Yapı nizamı (ayrık ya da bitişik) ve çekme mesafeleri
  • Parselin bir kısmının yol, park gibi kamu alanına ayrılıp ayrılmadığı
  • Plan notları ve varsa özel hükümler

Aynı parselin tapu kaydında yazan nitelik (arsa, tarla vb.) ile imar planındaki kullanım kararı birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle tapu kaydı tek başına yapılaşma hakkı hakkında bilgi vermez.

Sorgudan önce hazırlanacak bilgiler

Sorgu için il, ilçe, mahalle ile ada ve parsel numarası yeterlidir. Bu bilgiler tapu senedinde yer alır. Tapu senedi elde bulunmuyorsa maliklerden ya da satıcıdan tapu kaydının güncel çıktısı istenebilir. Malikin kendi taşınmazları e-Devlet üzerindeki tapu bilgileri ekranından görülebilir. TKGM Parsel Sorgulama sayfası ise il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisiyle parselin konumunu gösterir; malik adı ya da kimlik numarasıyla sorgu yapılmaz.

Adım adım sorgu

  1. Ada ve parsel numarası tapu senedinden ya da güncel tapu kaydından alınır.
  2. TKGM Parsel Sorgulama ile parselin konumu ve sınırları kontrol edilir.
  3. Parselin bulunduğu belediyenin e-imar ya da imar durumu sorgulama sayfası açılır. Bazı belediyelerin sorgusu e-Devlet üzerinden de sunulur; hizmetin varlığı belediyeye göre değişir.
  4. Ekrana gelen kullanım kararı, yapılaşma koşulları ve plan notları kaydedilir.
  5. Bağlayıcı bir belge gerekiyorsa belediyenin imar birimine başvurularak yazılı imar durumu belgesi istenir.
  6. İmar durumu ile tapu kaydındaki şerh, beyan ve irtifak bilgileri ayrı ayrı değerlendirilir.

Çevrimiçi ekranların hukuki değeri belediyeye göre değişebilir. Satın alma kararı, yazılı imar durumu belgesi ve tapu kaydı birlikte değerlendirilmeden verilmemelidir.

Plan notlarının okunması

Plan notları, plan paftasında gösterilemeyen hükümleri açıklar. Aşağıdaki tablo sık görülen ifadelerin genel anlamını özetler.

İfadeGenel anlamı
TAKSParsel alanına oranla yapının zemine oturan alanı
Emsal (KAKS)Toplam inşaat alanının parsel alanına oranı
Hmaxİzin verilen azami yapı yüksekliği
Çekme mesafesiYapının parsel sınırlarından bırakılması gereken uzaklık
Yola terkParselin yol alanına rastlayan kısmının kamuya bırakılması
Uygulama imar planı şartıYapılaşma için parselasyon ya da imar uygulaması gerekebileceği

Parselin bir bölümü yol, park ya da başka kamu alanına ayrılmışsa yapılabilir alan küçülür. Bu durum İmar Kanunu'nun 18. maddesindeki uygulamayla da ilişkili olabilir; ayrıntı için ilgili rehber yazısına bakılabilir.

Eskişehir'de sorgu

Eskişehir'de imar durumu sorgusu parselin bulunduğu belediyeye göre yapılır. Tepebaşı Belediyesi internet sitesinde E-İmar bağlantısı ile imar planı ve imar uygulaması ilanları yer almaktadır. Odunpazarı Belediyesi internet sitesinde İmar Durumu Sorgulama ve İmar Ön Bilgi Formu hizmetleri sunulmaktadır. Eskişehir Büyükşehir Belediyesi de imar planı ilanlarını kendi sitesinde yayımlamaktadır. Hizmetlerin kapsamı ve güncel adresleri değişebileceğinden ilgili belediyenin sayfası esas alınmalıdır. Parsel belediye ya da mücavir alan dışında kalıyorsa imar durumu yerine plansız alan kuralları geçerli olur ve başvuru ilgili valilik birimlerine yapılır.

Sık sorulan sorular

İmar durumu belgesi ile imar durumu sorgusu aynı şey midir?

Sorgu ekranı bilgilendirme amaçlıdır. İmar durumu belgesi ise belediyenin imar birimi tarafından düzenlenen yazılı belgedir. Bağlayıcı sonuç gerektiren işlemlerde belge esas alınmalıdır.

İmar planı sonradan değişebilir mi?

İmar planları yetkili idareler tarafından değiştirilebilir. Plan değişikliği ve revizyonlar belediyelerin imar planı ilanlarında duyurulur. Satın alma öncesinde parselle ilgili güncel plan ilanlarının taranması yararlıdır.

Tapuda arsa görünen parsel her zaman yapılaşmaya açık mıdır?

Hayır. Yapılaşma hakkı tapudaki nitelikten değil imar planı kararlarından doğar. Parsel plan içinde park, yol ya da sosyal donatı alanında kalabilir.

Sorgu için tapu sahibi olmak gerekir mi?

Parsel bazlı imar durumu sorgusu genellikle ada ve parsel bilgisiyle yapılır. Bazı belediyeler belge düzenlemesi için başvuru sahibinin kimliğini ya da tapu bilgisini isteyebilir.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.