Tapu devri, taşınmazın mülkiyetinin tapu müdürlüğünde resmî senetle bir kişiden diğerine geçirilmesidir. Süreç randevu alınması, belgelerin hazırlanması, harç ve hizmet bedellerinin ödenmesi, tapu müdürlüğünde işlemin yapılması ve yeni tapunun verilmesi aşamalarından oluşur. Taşınmaz satışının geçerli olması için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi gerekir.
Hukuki çerçeve
Türk Borçlar Kanunu'nun 237. maddesine göre taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmî şekilde düzenlenmesi şarttır. Tapu Kanunu'nun 26. maddesi, resmî senedin tapu sicil müdürlüğü görevlilerince düzenlendiğini; senedi taraflar ile hazırlayan görevlilerin imzalayıp tapu sicil müdürünün ya da görevlendirilen memurun onayladığını ifade eder. Aynı maddedeki düzenlemeye göre, taşınmaz mülkiyetinin devrini amaçlayan sözleşmelerde tarafların farklı tapu müdürlüklerinde bulunması hâlinde taraf iradeleri resmî görevliler tarafından ayrı ayrı alınarak sözleşme tamamlanabilir; uygulama esasları yönetmelikle belirlenir.
Hazırlık aşaması
- Güncel tapu kaydı alınır; şerh, ipotek ve haciz bulunup bulunmadığı kontrol edilir.
- Alıcı ve satıcı kimlik belgelerini hazırlar; temsilci varsa vekâletname temin edilir.
- Konut ya da bağımsız bölüm satışlarında geçerli DASK poliçesi yaptırılır.
- Emlak vergisi değerini gösteren belge, tapu müdürlüğünün istemesi hâlinde belediyeden alınır.
- Satış bedeli kararlaştırılır; bu bedel emlak vergisi değerinden düşük olamaz.
- Kredi kullanılacaksa banka, ipotek ve ödeme düzenini tapu randevusundan önce belirler.
TKGM, satış işlemleri için taraflara ait kimlik belgeleri ile varsa temsil belgesi, bina niteliğindeki taşınmazlar için DASK poliçesi ve emlak vergisi değerini gösteren belgenin gerektiğini belirtir. Yabancı gerçek kişilerin taraf olduğu işlemlerde değerleme raporu ayrıca istenir. Belge listesi işlem türüne göre değişebileceğinden tapu müdürlüğünden teyit edilmelidir.
Randevu
Tapu işlemleri için randevu, TKGM'nin elektronik randevu hizmeti ve Web Tapu üzerinden ya da tapu müdürlüğünden alınabilir. Web Tapu üzerinden başvuru için e-Devlet bilgileri kullanılır; ada, parsel ve mahalle bilgileri girilir. Randevu adresi ve yöntem zamanla değişebileceğinden güncel bilgi TKGM internet sitesinden teyit edilmelidir. TKGM, iletişim için Alo 181 hattını da duyurmaktadır.
Tapu müdürlüğünde işlem
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| Başvuru | Taraflar ya da vekilleri randevu saatinde müdürlüğe gelir |
| Kimlik doğrulama | Kimlik belgeleri ve vekâletname kontrol edilir |
| Bedel ve harç | Beyan edilen bedel ile emlak vergisi değeri karşılaştırılır; harç hesaplanır |
| Ödeme | Harç ve hizmet bedelleri müdürlüğün bildirdiği yöntemle ödenir |
| Resmî senet | Taraflar ve görevli imzalar, memur onaylar |
| Tescil | Mülkiyet yeni malike geçer ve yeni tapu düzenlenir |
Tapu harcı, emlak vergisi değerinden az olmamak üzere beyan edilen bedel üzerinden alıcı ve satıcı için ayrı ayrı hesaplanır. Güncel oran ve hesaplama için tapu harcı rehber yazısına bakılabilir.
Vekâlet ile işlem
Taraflardan biri işlemde bulunamıyorsa vekil gönderebilir. Gayrimenkul satışı için verilen vekâletname noterde düzenlenir; vekile hangi taşınmaz ve hangi yetkilerin verildiği açıkça yazılmalıdır. Tapu müdürlüğü vekâletnamenin geçerliliğini kontrol eder. Vekâletname, TKGM'nin belirttiği üzere temsil belgesi olarak istenir. Vekâletname metni ve kapsamı konusunda noterden bilgi alınmalıdır.
Ödeme ve rayiç değer
Satış bedelinin ödenmesi, tarafların sözleşmesine ve bankacılık işlemlerine göre yapılır. Banka üzerinden ödeme izlenebilirlik açısından kayıt altına alınmasını kolaylaştırır. Beyan edilen bedel, 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 63. maddesi gereği emlak vergisi değerinden az olamaz; daha düşük bedel beyanı tespit edilirse fark harç ve vergi ziyaı cezası gündeme gelir. Bu nedenle bedelin gerçeği yansıtması gerekir.
Eskişehir'de başvuru
Eskişehir'de tapu işlemi taşınmazın bağlı olduğu tapu müdürlüğünde yapılır. İşlem için gerekli emlak vergisi değeri belgesi ve ilgili bilgiler Tepebaşı ya da Odunpazarı belediyelerinin e-belediye hizmetlerinden ya da vergi birimlerinden alınabilir. Randevu ve belge kontrolü için TKGM internet sitesi ve tapu müdürlüğünün güncel duyuruları esas alınmalıdır.
Sık sorulan sorular
Tapu işlemi ne kadar sürer?
Süre; belgelerin tamamlanmasına, randevu yoğunluğuna ve kredili işlemlerde banka sürecine göre değişir. Güncel durum için tapu müdürlüğünden bilgi alınmalıdır.
Tapu devri için noter gerekir mi?
Satış, tapu müdürlüğünde yapılır. Noter, vekâletname ve satış vaadi gibi işlemlerde devreye girer.
Alıcı ve satıcı aynı anda orada bulunmalı mı?
Genel kural olarak iki taraf ya da vekilleri bulunur. Kanun, farklı tapu müdürlüklerinde taraf iradelerinin ayrı ayrı alınabilmesine olanak tanır.
DASK poliçesi olmadan tapu yapılır mı?
Zorunlu deprem sigortasına tabi bağımsız bölümlerde tescil işlemi, geçerli poliçe belgelenmeden yapılamaz.
Kaynaklar
- 2644 sayılı Tapu Kanunu, mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu
- 492 sayılı Harçlar Kanunu
- 6305 sayılı Afet Sigortaları Kanunu
- TKGM Web Tapu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
- Tepebaşı Belediyesi
- Odunpazarı Belediyesi
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.

