Projeden ev

Projeden ev alırken müteahhit nasıl araştırılır

Müteahhidin önceki projeleri, yapı denetim kuruluşu, teminat belgesi ve kamuya açık kayıtlar üzerinden yapılabilecek kontroller sıralı bir yöntemle anlatılır.

3 dk okuma · Güncelleme: 18.11.2026

Ahenk Söğütönü 1
Fotoğraf: Ahenk Söğütönü 1, Cemil Nazlı İnşaat. Görsel temsilîdir; yazıyla doğrudan ilişkili değildir.

Projeden ev almadan önce müteahhidin önceki projeleri, yapı denetim kuruluşu ve kamuya açık kayıtları incelenebilir. Bu kontroller tek başına bir güvence oluşturmaz, ancak karar sürecini daha bilinçli hâle getirir.

Neden araştırma yapılır

Projeden satışta ödemeler yapı tamamlanmadan başlar. Bu nedenle satıcının ve yapımcının geçmiş performansı, teslim sürelerine uyumu ve mali durumu hakkında bilgi edinmek yaygın bir uygulamadır. 6502 sayılı Kanun, bu risklere karşı teminat, cayma ve dönme gibi koruyucu hükümler getirmiştir; ancak araştırma, bu hakların kullanılmasına gerek kalmamasına yardımcı olabilir.

Önceki projeleri inceleme

Müteahhidin tamamladığı projeler yerinde görülebilir. İncelenebilecek konular şunlardır:

  • Projelerin ilan edilen tarihte teslim edilip edilmediği
  • Sakinlerin ortak alanlar, ortak giderler ve onarım konusundaki deneyimleri
  • Yapı kullanma izin belgesinin (iskân) alınma durumu
  • Tapuların kat mülkiyeti olarak sakinlere devredilip devredilmediği

Yapıların iskân bilgileri, yapının bulunduğu belediyenin imar birimine sorulabilir. Eskişehir'de bu birimler ilgili ilçe belediyesi (örneğin Odunpazarı veya Tepebaşı) bünyesindedir.

Yapı denetim kuruluşu

Yapı denetimi, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun kapsamında yürütülür. Projenin hangi yapı denetim kuruluşu tarafından denetlendiği ruhsat bilgilerinden öğrenilebilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Yapı Denetim Sistemi (YDS) üzerinde kuruluşlara ve yapı bilgilerine dair kayıtlar tutulur; hangi bilgilerin kamuya açık olduğu sistemin duyurularından kontrol edilmelidir.

Kamuya açık kayıtlar

e-Devlet Kapısı'nda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı hizmetleri arasında "Müteahhit Bilgileri Sorgulama" adlı bir hizmet yer almaktadır. Hizmetin kapsamı ve erişim koşulları değişebileceği için güncel durum turkiye.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.

Diğer kaynaklar şunlardır:

  • Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve ticaret sicil kayıtları: şirketin kuruluşu, sermayesi, yetkilileri ve unvan değişiklikleri
  • Tapu kayıtları: arsanın kime ait olduğu, üzerinde ipotek veya haciz bulunup bulunmadığı
  • Mahkeme kayıtları: ilgili kişi ve kurumların taraf olduğu uyuşmazlıklar, yalnızca yasal erişim sınırları içinde

Teminat belgeleri

Bakanlıkça belirlenen büyüklüğün üzerindeki projelerde bina tamamlama sigortası veya Bakanlıkça belirlenen diğer teminat aranır (6502 sayılı Kanun m. 42). Ön Ödemeli Konut Satışları Hakkında Yönetmelik'te bu büyüklük konut adedi otuz ve üzeri olarak belirlenmiştir. Teminat belgesinin sureti ve düzenleyen kurum bilgisi satıcıdan istenebilir; belgenin kapsamı ve geçerlilik süresi sorulmalıdır.

Adım adım kontrol

  1. Satıcının unvanını ve ticaret sicil kaydını öğrenin.
  2. Önceki projeleri ve teslim tarihlerini inceleyin.
  3. Yapı ruhsatını ve yapı denetim kuruluşunu doğrulayın.
  4. Tapu kaydını güncel hâliyle alın.
  5. Teminat belgesini isteyin.
  6. Sözleşme taslağını bir hukukçuya gösterin.

Sözleşme ve ödeme koşulları

Müteahhit araştırmasının tamamlayıcısı, sözleşmenin dikkatle okunmasıdır. Ödeme planının inşaat ilerlemesiyle ilişkilendirilmiş olması, ödemelerin satıcı adına açılmış banka hesabına yapılması ve her ödemenin makbuz veya dekontla belgelenmesi, ileride doğabilecek anlaşmazlıkları azaltabilir. Teslim tarihi, gecikme hâlinde uygulanacak hükümler ve proje değişikliği yapılması hâlinde tüketicinin hakları sözleşmede açıkça yer almalıdır.

Araştırma sırasında satıcının sunduğu bilgilerle kamuya açık kayıtlar arasında fark görülürse, bu farkın yazılı olarak açıklanması istenebilir. Tek bir kaynağa değil, birden fazla bağımsız kaynağa dayanarak değerlendirme yapmak daha sağlıklı olur.

Eskişehir'de pratik bilgi

Eskişehir'de yapı ruhsatı ve iskân bilgileri ilgili ilçe belediyesinin imar birimlerinden sorulabilir; tapu bilgileri için tapu müdürlükleri, ticari kayıtlar için ise ticaret sicili kayıtları kullanılabilir. Hangi kurumun hangi belgeyi verdiği zaman zaman değişebildiğinden, başvuru öncesinde kurumların güncel duyurularına bakılması uygun olur.

Bu yazıda herhangi bir firmanın değerlendirmesi yapılmamıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki tavsiye değildir.

Araştırma sonuçlarını yazılı olarak saklamak, ileride bir uyuşmazlık yaşanması durumunda hangi bilgilerle karar verildiğini göstermeye yardımcı olabilir. Kayıt ve belgelerin tarihini not etmek de güncelliğin değerlendirilmesini kolaylaştırır.

Sık sorulan sorular

Müteahhit hakkında bilgiyi nereden öğrenebilirim?

e-Devlet hizmetleri, ticaret sicili kayıtları, belediye iskân bilgileri ve tapu kayıtları temel kaynaklardır.

Yapı denetim kuruluşu neden önemlidir?

Yapı denetimi, 4708 sayılı Kanun kapsamında yapının projesine ve mevzuata uygun yapılıp yapılmadığının kontrolünü yürütür.

Referans için önceki sakinlerle konuşmak yeterli midir?

Tek başına yeterli değildir; belgeler ve kayıtlarla birlikte değerlendirilmesi uygundur.

Teminat zorunlu mudur?

Bakanlıkça belirlenen büyüklüğün üzerindeki projelerde zorunludur; Yönetmelik'te bu büyüklük konut adedi otuz ve üzeri olarak belirlenmiştir, güncel metin mevzuat.gov.tr üzerinden kontrol edilmelidir.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.