Konut kredisi başvurusunda genellikle kimlik belgesi, gelir belgesi, satın alınacak konuta ilişkin tapu bilgileri, bankanın yaptıracağı ekspertiz raporu ve DASK poliçesi istenir. Belge listesi banka ve başvuru sahibinin çalışma biçimine göre değişir. Faiz oranı, vade ve finansman oranı gibi koşullar sık değiştiğinden başvuru günü bankanın sözleşme öncesi bilgi formundan teyit edilmelidir.
Hukuki çerçeve
Konut finansmanı sözleşmeleri 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un konut finansmanına ilişkin bölümünde düzenlenmiştir. Kanuna göre konut finansmanı sözleşmesi yazılı veya mesafeli olarak kurulmadıkça geçerli olmaz (md. 32). Konut finansmanı kuruluşları, sözleşme koşullarını içeren sözleşme öncesi bilgi formunu sözleşmeden makul bir süre önce tüketiciye vermek zorundadır (md. 33). Bu form, faiz türü, toplam geri ödeme ve masraflar gibi başlıkların karşılaştırılması için temel belgedir.
Başvuruda istenen belgeler
Aşağıdaki tablo uygulamada sık istenen belgeleri toplar. Bankaya göre ek ya da farklı belge istenebilir.
| Belge | Açıklama |
|---|---|
| Kimlik belgesi | Nüfus cüzdanı ya da kimlik kartı; eş ve müşterek borçlu varsa onların kimliği |
| Gelir belgesi | Çalışanlarda maaş bordrosu ya da işveren yazısı; serbest çalışanlarda vergi levhası ve beyanname gibi belgeler |
| Banka hesap hareketleri | Gelirin ve ödeme gücünün değerlendirilmesi için |
| Konut bilgileri | Ada, parsel, bağımsız bölüm bilgisi; tapu kaydı ya da satış vaadi |
| Ekspertiz raporu | Bankanın görevlendirdiği değerleme kuruluşu tarafından hazırlanır |
| DASK poliçesi | Tapu ve ipotek işlemi için zorunlu deprem sigortası |
| Konut sigortası, hayat sigortası | Bankanın talebine bağlı olarak; zorunlu olup olmadığı sözleşmede belirtilmelidir |
| Satıcı bilgileri | Satıcının kimliği ve banka hesap bilgileri |
Sigorta ve yan ürünler
Kanunun 38. maddesine göre tüketicinin yazılı veya kalıcı veri saklayıcısı aracılığıyla açık talebi olmaksızın kredi bağlantılı sigorta yaptırılamaz. Tüketicinin istediği sigorta şirketinden sağladığı teminat, konut finansmanı kuruluşu tarafından kabul edilmek zorundadır. Konut finansmanı sözleşmesi, kredi ile ilgili olanlar hariç yan finansal ürün ve hizmetlerin satın alınması şartına bağlanamaz. Bu nedenle sigorta ve yan ürün tekliflerinin zorunlu olup olmadığı yazılı olarak sorulmalıdır.
Faiz, vade ve erken ödeme
Kanunun 36. maddesine göre faiz oranı sözleşmede belirtilmek suretiyle sabit ya da değişken olarak belirlenebilir. Sabit oranda, sözleşme tarihinde belirlenen oran tarafların rızası dışında değiştirilemez. Erken ödeme hakkı 37. maddede düzenlenmiştir: tüketici borcun tamamını ya da bir kısmını erken ödeyebilir; faiz oranının sabit olması hâlinde sözleşmede yer verilmesi şartıyla kalan vadesi otuz altı ayı aşmayan kredilerde yüzde bir, aşan kredilerde yüzde iki oranını geçmeyecek erken ödeme tazminatı istenebilir; oranın değişken olması hâlinde erken ödeme tazminatı talep edilemez.
Güncel faiz, vade, kredi tutarı sınırları ve konutun değerine göre azami finansman oranı bankaya ve düzenleyici kurumların güncel kararlarına göre değişir. Bu bilgiler için BDDK ve bankanın bilgi formu esas alınmalıdır.
Başvuru süreci
- Bütçe ve ödeme gücü hesaplanır; taksit, gelir ile mevcut borçlar karşılaştırılır.
- Birkaç bankanın sözleşme öncesi bilgi formu alınır ve toplam maliyet karşılaştırılır.
- Başvuru belgeleri hazırlanır ve başvuru yapılır.
- Banka kredi değerlendirmesi ve ekspertiz sürecini yürütür.
- Onay sonrası tapu randevusu alınır; DASK poliçesi hazırlanır.
- Tapu işlemi sırasında konut üzerine banka lehine ipotek tesis edilir.
- Kredi tutarı satıcıya aktarılır; taksit ödemeleri başlar.
Tapu işlemi sırasında alıcı ve satıcı tapu harcı öder. İpotek tesisi ayrı bir harca tabidir; güncel oranlar tapu harcı rehber yazısında ve TKGM duyurularında takip edilebilir.
Eskişehir'de süreç
Eskişehir'de kredi başvurusu bankanın şubesi ya da dijital kanalları üzerinden yapılır. Tapu işlemi, konutun bağlı olduğu tapu müdürlüğünde gerçekleşir. İskan ve yapı kullanma izni bilgisi bankalarca değerlendirmede önem taşıdığından belge ilgili ilçe belediyesinden teyit edilebilir.
Başvuru öncesinde bankadan toplam geri ödeme tutarını, masrafları ve sigorta kalemlerini gösteren yazılı döküm istenmesi, farklı tekliflerin karşılaştırılmasını kolaylaştırır. Sözleşme imzalanmadan önce bilgi formunun tamamı okunmalıdır.
Sık sorulan sorular
Kredi için iskan şart mıdır?
Bu bankaya göre değişir. Uygulamada bankalar yapı kullanma izin belgesi isteyebilir; ön görüşme sırasında sorulmalıdır.
Eşin gelirinin başvuruya etkisi var mıdır?
Gelir ve borç durumu birlikte değerlendirildiğinden müşterek başvuru bazı bankalarda kredi tutarını etkileyebilir. Bu bankanın politikasına bağlıdır.
Ekspertiz bedelini kim öder?
Genellikle başvuru sahibi öder. Tutar ve ödeme zamanı bankanın bilgi formunda yer alır.
Kredi başvurusu reddedilirse ne olur?
Başvuru sahibi gerekçeyi bankadan sorabilir ve başka bir kuruma başvurabilir. Başvuru öncesinde mevcut borçlar ve kredi kayıtları gözden geçirilmelidir.
Kaynaklar
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun, mevzuat.gov.tr
- Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu
- Doğal Afet Sigortaları Kurumu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.

