Bağ evi için süreç iki aşamalıdır: önce başvuru il müdürlüğü üzerinden yürütülür ve valilik tarımsal amaçlı yapı izni verir; ardından, gerekiyorsa yetkili idareden yapı ruhsatı alınır. İzin, tebliğinden itibaren iki yıl içinde yönetmelikte belirtilen işlemler tamamlanmazsa geçersiz olur. Aşağıdaki adımlar 4 Nisan 2026 tarihli Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik'e dayanır.
1. Ön araştırma
Başvurudan önce parselin tapu kaydı, nitelik ve takyidatları incelenir. Arazinin sınıfı, imar planı içinde ya da dışında olup olmadığı belediyeden ve il müdürlüğünden öğrenilir. Bağ evinin hangi arazide ve hangi ölçülerle yapılabileceği "Bağ evi nedir, hangi arazide yapılabilir" yazısında ele alınmıştır. Ek-1'deki asgari arazi ölçüsü 4 Ağustos 2026 tarihli değişiklikle güncellendiğinden, bu ölçü başvuru öncesinde il müdürlüğünden teyit edilmelidir.
2. Başvuru dosyası
Yönetmeliğin 4. maddesinin yedinci fıkrasına göre il müdürlüklerine şu belgeler gönderilir:
- Ek-7 noter onaylı taahhütname,
- Ek-16 proje teknik raporu,
- Ek-17 muvafakatname.
Başvuru, Bakanlıkça yetkilendirilmiş plan müellifi veya gerçek ya da tüzel kişi tarafından il müdürlüğüne yapılabilir; yetki belgeleri dosyayla birlikte sunulur. Yönetmelik arazi etüt raporunun en az iki ziraat mühendisince TAD Portal üzerinden hazırlanmasını da düzenler. Bağ evine özgü ayrı bir etüt zorunluluğu metinde belirtilmemiştir. Belge listesinin ve ek formların güncel hâli için il müdürlüğüne danışılmalıdır.
3. İl müdürlüğü incelemesi ve valilik izni
İl müdürlüğü dosyayı inceler. Sulama ve içme suyu havzası bakımından gerekirse DSİ, il özel idaresi veya belediyenin görüşü alınır. Uygun bulunursa valilik izin verir; izin yazısında vaziyet planı yer alır ve izin ruhsat merciine bildirilir.
İzinle birlikte şu yükümlülükler doğar:
- Yapı projesine uygun yapılacaktır.
- Tarımsal amaç dışında kullanılmayacaktır.
- Yapı bölünmeyecek ve arsaya dönüştürülmeyecektir.
4. Yapı ruhsatı
Valilik izni yapı ruhsatının yerine geçmez. Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası bağ evini "plan ve ruhsat zorunluluğu olmayan" yapılar arasında saydığından, bağ evi için ruhsat aşamasının gerekip gerekmediği ve hangi idarece aranacağı il müdürlüğü ve belediyeden yazılı olarak teyit edilmelidir. Ruhsata tabi olduğu bildirilen yapılar için belediyeden ya da imar durumuna göre yetkili idareden yapı ruhsatı alınır; mimari, statik ve tesisat projeleri bu aşamada istenir. Ruhsat mercii, parselin belediye ve mücavir alan içinde ya da dışında olmasına göre değişebildiğinden yazılı bilgi alınması önerilir.
Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrasına göre arazi kullanım izni, tebliğinden itibaren iki yıl içinde; bağ evi gibi plan ve ruhsat zorunluluğu olmayan yapılarda onay işlemleri tamamlanmazsa, tarımsal amaçlı izinlerde ise ruhsata bağlanmazsa geçersiz sayılır. Bağ evine hangi hükmün uygulanacağı il müdürlüğünden teyit edilmelidir.
5. İnşaat, denetim ve kullanım
Yapı, izin projesine uygun biçimde inşa edilir. Denetim Bakanlık ve valilikler tarafından yapılır. Kullanma iznine tabi yapılarda izin alınmadan elektrik, su ve kanalizasyon hizmetlerinden yararlanılamaz (3194 sayılı Kanun m.31); bağ evinin bu kapsamda olup olmadığı belediyeden teyit edilmelidir.
20 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7584 sayılı Kanun, 5403 sayılı Kanun'un 21. maddesine eklediği fıkrayla izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı ve aboneliği tesis edilmemesini öngörmektedir; aykırı davranan idare, kurum ve kuruluşlara abone başına 100.000 TL idari para cezası verilir. Bu nedenle izin belgeleri abonelik başvurularında da önem taşır.
6. Süreçte yapılan hatalar
- İzin alınmadan inşaata başlanması: yönetmeliğin 22. maddesi uyarınca valilik işi durdurabilir, idari para cezası uygulanabilir ve yıkım istenebilir.
- Projeden sapılması: izne aykırılık olarak değerlendirilebilir.
- Tapuda beyan şerhi: aykırılık tespitinde tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh konulabilir.
Başvuru öncesi hazırlık önerileri
Başvurunun eksiksiz yapılması süreyi kısaltabilir. Hazırlık aşamasında tapu kaydının güncel örneği, parselin kadastro ve varsa imar durumu bilgileri, arazinin kullanım ve ürün desenine ilişkin bilgiler bir arada toplanır. Plan müellifi ile çalışılıyorsa, yapı ölçülerinin Ek-1'deki kriterlere uygunluğu proje aşamasında kontrol edilir.
Hisseli parsellerde diğer paydaşların muvafakati ayrıca önem taşır; yönetmelik Ek-17 muvafakatname belgesini bu amaçla aramaktadır. Belge içeriği ve noter şekil şartları için il müdürlüğünün güncel formu esas alınmalıdır.
Başvuru yapıldıktan sonra dosyanın durumu TAD Portal ve il müdürlüğü üzerinden takip edilebilir. Eksik belge bildirilirse tamamlanması dosyanın ilerlemesi için gereklidir. Yapı ruhsatı aşamasında ise belediyenin istediği proje ve ek belgeler idareye göre farklılık gösterebileceğinden, imar birimiyle önceden görüşülmesi yararlıdır.
Sık sorulan sorular
Başvuru nereye yapılır?
Başvuru, parselin bulunduğu ildeki Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne yapılır; Eskişehir için Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü yetkilidir. Başvurunun TAD Portal üzerinden yürütüldüğü yönetmelikte belirtilmiştir.
Süreç ne kadar sürer?
Resmî metinde bu başvuru için tek bir süre bulunmadığından kesin süre verilemez. Güncel durum il müdürlüğünden sorulmalıdır.
Başvuruyu kendim yapabilir miyim?
Yönetmelik, başvurunun yetkilendirilmiş plan müellifi ya da gerçek veya tüzel kişi tarafından yapılabileceğini belirtir. Gerekli yetki belgeleri dosyaya eklenir.
İzin süresi dolarsa ne olur?
İzin, tebliğinden itibaren iki yıl içinde gerekli işlemler tamamlanmazsa geçersiz sayılır; yeni izin gerekir. Ayrıntı için il müdürlüğüne danışılmalıdır.
Kaynaklar
- Resmî Gazete, 4 Nisan 2026, Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik
- Resmî Gazete, 4 Ağustos 2026, değişiklik yönetmeliği
- Resmî Gazete, 20 Haziran 2026, 7584 sayılı Kanun
- 3194 sayılı İmar Kanunu
- Tarım ve Orman Bakanlığı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.

