Bağ evi, Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik'te tarımsal faaliyetin gerektirdiği ve üretimi artırıcı etkisi bulunan, doğal yapıyı bozmayacak biçimde inşa edilen yapı olarak tanımlanır. Hukuken tarımsal amaçlı yapı sayıldığı için valilik iznine bağlıdır; müstakil konut ya da yazlık olarak kullanılması amaçlanamaz. Hangi arazide yapılabileceği ise arazinin niteliğine ve Ek-1'deki kriterlere göre belirlenir.
Mevzuattaki yeri
Yapının dayanağı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'dur. Kanunun 13. maddesi, tarımsal amaçlı yapılar için projesine uyulması şartıyla gereken miktarda arazinin valilik izniyle kullanılmasına imkân tanır. 4 Nisan 2026 tarihli ve 33214 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik ise bağ evini 3. maddede tanımlar, 4. maddede tarımsal amaçlı yapılar arasında sayar. Önceki yönetmelik (9 Aralık 2017) aynı düzenlemeyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Konut yapımına ilişkin genel çerçeve için "Tarla üzerine ev yapılabilir mi" yazısına bakılabilir; bu yazı yalnızca bağ evine odaklanır.
Hangi arazide yapılabilir
Yönetmeliğin 14. maddesinin ikinci fıkrasına göre tarımsal amaçlı yapı için, arazinin niteliği ve sınıfına bakılmaksızın ve alternatif alan aranmaksızın, projede öngörülen miktarda alan için valilik izin verebilir. Şartlar şunlardır:
- Yapının tarımsal amaçlı olması,
- Toprak koruma projesine uyulması,
- Büyük ova koruma alanlarında ayrıca Bakanlık izni, alternatif alan bulunmaması ve kurul görüşü.
Tarımsal amaçlı yapılarda tarımsal arazi kullanım bütünlüğü aranmaz. Yönetmeliğin madde metninde bağ evi için ayrıca bağ arazisi olma şartı görülmemiştir; kriterler Ek-1'de yer alır ve Ek-1 metni için Resmî Gazete'deki ek dosyaya bakılmalıdır.
2026'daki yönetmelik değişikliği
4 Ağustos 2026 tarihli ve 33330 sayılı Resmî Gazete'de, yönetmelikte değişiklik yapan yönetmelik yayımlanmıştır. Metne göre Ek-1'in "Tarımsal Amaçlı Yapıların Kriterleri" bölümünün 6.1 numaralı maddesinde yer alan "5 hektar" ibaresi "2 hektar" olarak değiştirilmiştir. Metinde değişikliğin yayımı tarihinde yürürlüğe gireceği ve 4 Nisan 2026 tarihinden geçerli olacağı belirtilmiştir; iki ifadenin birlikte uygulanışı için Resmî Gazete'deki metne bakılmalıdır. Aynı yönetmelik, yürürlükten önce yapılan başvuruların eski hükümlere göre sonuçlandırılmasını öngören geçici bir madde eklemiştir.
Basında bu değişiklik bağ evi için asgari arazi büyüklüğünün 2 hektara (20 dönüm) indirilmesi olarak aktarılmıştır. Haberlerde ayrıca arazi türüne ve azami taban alanına ilişkin ölçüler anılmaktadır. Ek-1'in tam metnine erişilemediğinden bu ölçüler resmî metinle doğrulanamamış ve burada verilmemiştir. Bazı haberlerde "5 dönümden 2 dönüme" ifadesi de geçmektedir; Resmî Gazete'deki ibare hektardır ve haberler bu bakımdan birbiriyle çelişmektedir. Güncel ölçü için yönetmeliğin Ek-1'ine bakılmalıdır.
5403 sayılı Kanun'un 8. maddesi ise tarımsal arazilerin bölünmesi bakımından ayrı bir asgari büyüklük tanımlar: asgari tarımsal arazi büyüklüğü mutlak tarım, marjinal tarım ve özel ürün arazilerinde 2 hektardan, dikili tarım arazilerinde 0,5 hektardan, örtü altı tarım yapılan arazilerde 0,3 hektardan küçük belirlenemez; Bakanlık bu büyüklükleri artırabilir. Ek-1 6.1 maddesindeki ölçü ile bu büyüklüklerin ilişkisi metinden doğrulanamadığından, parsel için il müdürlüğünden yazılı bilgi alınmalıdır.
Bağ evinin sınırları
Yönetmelik uyarınca izinli yapının şu şartlara uyması gerekir:
- Projesine uygun yapılması,
- Tarımsal amaç dışında kullanılmaması,
- Bölünmemesi ve arsaya dönüştürülmemesi.
Amaç dışı kullanım tespit edilirse izin iptal edilebilir. İzinsiz ya da izne aykırı yapılarda yönetmeliğin 22. maddesi işi durdurma, 5403 sayılı Kanun'un 21. maddesindeki idari para cezası ve belirli süre içinde yıkım ile arazinin eski hâline getirilmesi yaptırımlarını düzenler. Tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh konulabilir.
Eskişehir'de ilk adım
Parselin tarım arazisi sınıfı ve izin koşulları için Eskişehir İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne, imar durumu için parselin bulunduğu belediyenin imar birimine yazılı başvuru yapılabilir. Başvuru süreci ayrı bir yazıda anlatılmıştır.
Bağ evi ile diğer yapıların farkı
Tarımsal amaçlı yapılar arasında depo, sera, hayvancılık tesisi gibi yapılar da sayılır; bağ evi bunlardan farklı olarak üreticinin tarımsal faaliyet için ihtiyaç duyduğu, üretimi artırıcı etkisi bulunan yapı olarak tanımlanır. Müstakil konut, hobi bahçesi ya da tiny house bu tanımın dışındadır ve ayrı mevzuata tabidir. Bu yapılarla ilgili ayrıntılar sitedeki diğer rehber yazılarında ele alınmıştır.
Bağ evi için tapudaki "bağ" niteliği tek başına yeterli değildir; yapının tarımsal faaliyetle ilişkisi proje teknik raporunda ortaya konulur. Dikili tarım arazisi sayılan yerlerde dekar başına asgari ağaç, fidan veya kök sayısı yönetmeliğin Ek-4 tablosuna göre belirlenir; dikili tarım arazisi sınıfı ağaçların ekonomik ömrü dolmadan beş yıl boyunca değiştirilemez. Bu ölçüler ek tabloda yer aldığından, belirli bir ürün için güncel sayı il müdürlüğünden öğrenilmelidir.
Sık sorulan sorular
Bağ evi yazlık olarak kullanılabilir mi?
Yönetmeliğe göre yapı tarımsal amaç dışında kullanılamaz. Yazlık ya da sürekli ikamet amacıyla kullanım, izin iptaline yol açabilir.
Bağ evi için en az kaç dönüm gerekir?
Resmî Gazete'ye göre Ek-1 6.1 maddesindeki ölçü 5 hektardan 2 hektara indirilmiştir. Maddenin kapsamı ve diğer ölçüler için Ek-1'in güncel metni kontrol edilmelidir.
Eski başvurular hangi hükme göre sonuçlanır?
Yönetmeliğin 4 Nisan 2026'da yürürlüğe girmesinden önce yapılan başvurular, yürürlükten kalkan önceki yönetmeliğe göre sonuçlandırılır.
Bağ evi için yapı ruhsatı gerekir mi?
Valilik izni olmadan yapılamaz. Yönetmeliğin 16. maddesinin ikinci fıkrası bağ evini "plan ve ruhsat zorunluluğu olmayan" yapılar arasında sayar; ruhsat aşamasının hangi idarece ve nasıl aranacağı için il müdürlüğü ve belediyeden yazılı bilgi alınmalıdır.
Kaynaklar
- Resmî Gazete, 4 Nisan 2026, Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik
- Resmî Gazete, 4 Ağustos 2026, değişiklik yönetmeliği
- 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu
- Tarım ve Orman Bakanlığı
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki, mali veya yatırım danışmanlığı yerine geçmez. Oran ve tutarlar değişebilir; işlem öncesinde ilgili kurumun güncel duyurusu esas alınmalıdır.

